Gestructureerd zorgpad voor diagnostiek en behandeling van thoracic outlet syndroom

Gepubliceerd op woensdag 25 februari, 2026

De diagnose en behandeling van thoracic outlet syndroom (TOS) is complex aangezien er geen objectieve metingen of diagnostische criteria voorhanden zijn. Het ontbreken van een uniforme ‘gouden standaard’ maakt dat patiënten vaak een lang zoekproces doorlopen vooraleer de juiste diagnose wordt gesteld en behandeling kan worden opgestart. Dit nieuwe zorgpad biedt een gestandaardiseerd raamwerk voor de diagnostiek en behandeling van TOS en maakt deel uit van de recent opgerichte ‘nerve clinic’ en ‘upper limb revalidatie’ in samenwerking met de diensten neurochirurgie, neurologie, orthopedie, radiologie, pijnkliniek en spoedgevallen.

De centrale rol van de dienst fysische geneeskunde en revalidatie in de diagnostische puzzel en behandeling

Een succesvol traject begint bij een juiste patiëntselectie. Omdat de symptomen van TOS vaak overlap vertonen met andere aandoeningen is een strikte differentiatie noodzakelijk.

Zo trachten we naast een grondig klinisch onderzoek onze expertise in neuromusculaire echografie en elektroneuromyografie (ENMG) in te zetten om de diagnose te objectiveren. Beeldvorming en functiemetingen zijn namelijk essentieel om:

• Een onderscheid te maken tussen de neurogene (nTOS), arteriële (aTOS) en veneuze (vTOS) varianten, aangezien de behandeling per type verschillend is.

• Differentiaaldiagnoses zoals een cubital / carpal tunnel syndroom, cervicale radiculopathie of andere perifere neuropathieën met zekerheid uit te sluiten.

• Specifieke predisponerende factoren of oorzaken (zoals aangeboren of verworven anatomische variaties) in kaart te brengen.

Van conservatief traject tot echogeleide interventies

Voor patiënten met neurogene TOS is de eerste stap meestal conservatief. Hierbij wordt een multidisciplinair revalidatieprogramma opgestart, waarbij de focus ligt op een geïndividualiseerde aanpak.

Wanneer het revalidatieprogramma en leefstijlaanpassingen onvoldoende soelaas bieden, kunnen ook echogeleide infiltraties met anesthetica of botuline toxine worden uitgevoerd. Hierbij wordt de spierspanning in de betrokken spieren (zoals de m. scaleni of m. pectoralis minor) gereduceerd om de druk op de zenuw- en vaatbundel te verminderen. Vaak kan hiermee chirurgie worden vermeden en het heeft ook een positieve voorspellende waarde voor succesvol chirurgisch ingrijpen bij een positief effect.

Upper limb revalidatie: meten is weten

Binnen de kwaliteitsindicatoren van de upper limb revalidatie stappen we af van louter subjectieve bevindingen. Het zorgpad introduceert vaste meetmomenten om de evolutie te objectiveren door middel van gevalideerde meetinstrumenten en vragenlijsten.

De kracht van multidisciplinaire samenwerking

De complexiteit van TOS vraagt om expertise vanuit meerdere hoeken. Binnen dit zorgpad werken verschillende disciplines nauw samen om patiëntgerichte zorg te bieden. Zo wordt er samengewerkt met o.a. de diensten neurochirurgie en thoracovasculaire heelkunde. Bovendien bestaat het multidisciplinaire revalidatietraject uit kinesitherapie, ergotherapie en psychologische begeleiding.

Met dit gestructureerde zorgpad en de nauwe samenwerking tussen chirurgen, revalidatieartsen en therapeuten zetten we een nieuwe standaard voor de behandeling van TOS binnen ons ziekenhuis.